• Kinga

kapliczki, ich święci i historie, a nawet historyjki - cz. II

W Rybnej jest wiele kapliczek, najwięcej z przełomu XIX i XX wieku. Niektóre mają swoje historie lub historyjki, ale są też takie, o których wiadomo niewiele lub nic. Żadna jednak nie zasługuje na to by o nich zapomniano lub je grabiono.


Na Nowym Świecie - Matki Boskiej Częstochowskiej

Jest prawdopodobnie jedną z najstarszych kapliczek (lub najstarszą istniejącą) w Rybnej, wobec czego spowija ją wiele legend. Jedna z nich mówi, że fundatorem był potomek Konstantego Tekieli - węgierskiego księcia, który osiadł w Rybnej uciekając ze swej ojczyzny z więzienia (za zdradę stanu, okres najazdu Turków na Europę, XVII wiek). Książę Konstanty zatrudniał ludzi do produkcji beczek i cebrów - w ten sposób powstał przysiółek Bednarze a miejsce gdzie na otrzymanej od Konstantego ziemi mogli stawiać swoje domy - Nowy Świat.

Na kapliczce jest data - rok 1863 i jest to podobno data odnowienia jej. Dach kapliczki pokryty był kiedyś drewnianymi gontami i zwieńczony wieżyczką, w której był zawieszony mały dzwon, który był kołysany gdy zbliżała się wielka burza lub gdy zmarł ktoś z mieszkańców Nowego Światu. Według legendy po raz ostatni zadzwonił po śmierci fundatora i więcej się nie odezwał. Z biegiem czasu drewniany dach kapliczki uległ zniszczeniu. W obawie przed zniszczeniem pięknego rzeźbionego ołtarza i cudownego obrazu Matki Boskiej Częstochowskiej, zmieniono gonty na dachówkę cementową i usunięto wieżyczkę. Z tą kapliczką wiąże się jeszcze jedno podanie - z czasów epidemii cholery. Do kapliczki i cudownego obrazu na Nowym Świecie poprowadzono procesję, w której brali udział mieszkańcy by prosić o zatrzymanie zarazy. I tak się stało - od tego momentu już nikt nie umarł w zarazie. (http://rybnamalopolska.blogspot.com/p/blog-page_3.html) Do dzisiaj przy kapliczce są odprawiane nabożeństwa majowe.

Obraz Matki Boskiej Częstochowskiej znajdujący się w klasztorze na Jasnej Górze jest otoczony szczególnym kultem i uważany za cudowny, bodaj najbardziej rozpoznawalnym symbolem chrześcijaństwa w Polsce. Obraz otoczony jest kultem również poza granicami kraju, od XV wieku m.in. na Węgrzech. Kopie obrazu są najczęściej powielanym wizerunkiem Matki Boskiej w Polsce i umieszczanym w kapliczkach, kościołach, ołtarzach.




Kapliczka Św. Jana przy dawnym budynku szkoły (w pobliżu OSP).

I tam na próżno szukać jej świętego - Jana. Trudno nawet określić o którego świętego Jana chodziło. Ślad po tym fakcie znajdujemy jedynie w Pamiętniku Pani Zofii Podgórskiej:

"Tak się nazywała. Ja naprawdę nie pamiętam tam ani obrazu ani figurki, która usprawiedliwiała by nazwę. Może była kiedyś, i nazwa została. Nad główną kapliczką jest taka malutka nisza i tam stała figurka Pana Jezusa Frasobliwego. Była tam we wojnę. Była po wojnie, dopiero potem, kiedy muzeum etnograficzne w Krakowie zaczęło się interesować dorobkiem naszego wsiowego Michała Giera, zginęła ta figurka. Może zabrała ją pani wędrująca po wsi".

Obecnie w kapliczce od frontu znajduje się rzeźba Matki Boskiej, są też postaci w bocznych okienkach - z jednej Matka Boska, z drugiej Chrystus.



Kapliczka Matki Boskiej przy ulicy

A. Polańskiej

Z zapisków pani Zofii Podgórskiej wiemy, że kiedyś stała dalej od "gościńca", ale ze względu na to, że stawiano tam szynk - kapliczkę przesunięto w stronę drogi by nie była narażona na wychodzących z szynku gości. Kapliczka jest pomalowana i zadbana, regularnie ozdabiana.











"Jeszcze jedna jest za wsią na Kubarkowiźnie. Wąski, murowany słupek, dosyć wysoki i mały obrazek". (z pamiętnika pani Zofii Podgórskiej). Więcej informacji na jej temat nie mam, ale jest wyjątkowa.



Ocalmy je od zapomnienia!


Dziękuję wszystkim osobom, które zaangażowałam w temat, za poświęcony czas i pomoc.

#rybna #kapliczki #zdjęciaispacery


Copyright © Vivamus 2017-2020 All rights reserved
vivamus_element_preview.png
na spacer na spacer na spacer na spacer na spacer na spacer na spacer na spacer na spacer na spacer na spacer na spacer na spacer na spacer na spacer na spacer na spacer na spacer na spacer na spacer na spacer na spacer na spacer na spacer
na spacer na spacer na spacer na spacer na spacer na spacer na spacer na spacer na spacer na spacer na spacer na spacer na spacer na spacer na spacer na spacer na spacer na spacer na spacer na spacer na spacer na spacer na spacer na spacer