na lipę

Kinga
23 wrz 2025
2 minut(y) czytania

Lipa - rodzaj drzew należący do podrodziny lipowych z rodziny ślazowatych. Obejmuje 31 gatunków. Długość życia lipy to nawet 1000 lat! Gatunek lipa drobnolistna osiąga do 30-35 metrów wysokości.

W parku dworskim państwa Rostworowskich w Rybnej znajduje się obecnie około pięćdziesiąt lip. Pośród nich są dwie, które mają ok. 200 lat.

Lipiec, lipny, ale lipa! …

Słowo "lipiec" pochodzi od słowa lipa, ponieważ na przełomie czerwca i lipca kwitną te drzewa. A “lipny” czy “ale lipa”? Hmmm… No cóż, to drzewo o niskich walorach kalorycznych (jako opał), to nie jest też wyszukany materiał meblarski (miękkie drewno). Ot, do rzeźbienia świątków, do strugania przedmiotów użytkowych (łyżki, kubki, misy, talerze).

Herbatka lipowa, lipowy miód… Napar z kwiatów lipy najlepszy na przeziębienia i gorączkę oraz wzmocnienie układu odpornościowego. Miód lipowy? Nie znam lepszego!

Siedzimy z panem Karolem na werandzie, obok miejsca gdzie przed 90 laty rosła “niebosiężna” lipa i rozmawiamy - oczywiście o lipach. Zastanawiamy się nad pochodzeniem słów “od” lipy i o związkach frazeologicznych tego słowa.

Dowiaduję się, że lipa w lesie rośnie długo, powoli i często pozostaje w cieniu innych drzew, np. buka czy dębu. Lipa bardzo często staje się pusta w środku – jej pień butwieje, czasem zupełnie się wydrąża, ale drzewo nadal przyrasta - przed oczami mam Lipę na Wrzosach, która ze wszystkich sił trzyma się życia. Często pełni funkcję drzewa „drugiego rzędu”, które wykorzystuje luki w drzewostanie; Lipy często wspierają się nawzajem.

Lipa - w kulturze i duchowości - jest symbolem spokoju, kobiecości, miłości i płodności, a także uczciwości, sprawiedliwości, nadziei i czystości. W mitologii Słowian uchodziła za święte drzewo chroniące przed złymi duchami i piorunami. W kulturze ludowej kojarzona jest z miłosierdziem, siłą i dobrobytem. Na lipach od wieków zawiesza się kapliczki Matki Boskiej.

Końcówka lata. Przekwitły już lipy, nie słychać brzęczenia pszczół, a ja powtarzam w myślach za Kochanowskim - Gościu siądź pod mym liściem a odpocznij sobie…